Electric Motor nədir? Elektrik avtomobillərin ürəyi olan mühərrik haqqında hər şey
2025-06-15
Elektrik avtomobillərin hərəkət gücü nədən gəlir?
Əgər benzin mühərriki “ürək” sayılırsa, **elektrik avtomobillərin ürəyi — “Electric Motor”**dur.
Bu mühərriklər avtomobilə dərhal və səssiz güc, həm də maksimum enerji səmərəliliyi verir.
Məhz buna görə də, elektrikli və hibrid avtomobillər ənənəvi yanacaq mühərriklərinə nisbətən daha sürətli reaksiya və aşağı istismar xərci ilə fərqlənir.
⚙️ Electric Motor nədir?
Electric Motor (elektrik mühərriki) — elektromaqnit induksiya qanununa əsasən elektrik enerjisini mexaniki enerjiyə çevirən cihazdır.
Yəni bu sistem:
elektrik enerjisini alır,
maqnit sahəsi vasitəsilə fırlanma momenti (torque) yaradır,
və bu hərəkət gücü vasitəsilə avtomobili hərəkət etdirir.
Texniki olaraq elektrik motoru elektromaqnit cihazıdır və elektrik sxemlərində “M” (əvvəllər “D”) hərfi ilə işarələnir.
🔋 Əsas funksiya:
Elektrik motorunun əsas funksiyası — hərəkət fırlanma momenti (driving torque) yaratmaq və avtomobilə güc mənbəyi kimi xidmət etməkdir.
🔧 Electric Motor necə işləyir?
Elektrik motoru elektromaqnit induksiya prinsipinə əsaslanır.
Yəni, elektrik cərəyanı mis bobinlərdən keçərkən maqnit sahəsi yaranır.
Bu maqnit sahəsi stator (sabit hissə) və rotor (fırlanan hissə) arasında qarşılıqlı təsir yaradaraq fırlanma hərəkəti əmələ gətirir.
İş prinsipi addım-addım:
Batareyadan gələn DC (Direct Current) və ya AC (Alternating Current) enerji mühərrikə ötürülür.
Bobinlərdə cərəyan axını yaranır → maqnit sahəsi formalaşır.
Maqnit sahələri bir-birini itələyərək rotoru fırladır.
Fırlanan rotor təkərlərə ötürülür → avtomobil hərəkət edir.
Bu prosesdə mexaniki hərəkət tamamilə elektrik enerjisinin çevrilməsi hesabına baş verir — yəni yanacaq yoxdur, emissiya sıfırdır.
⚙️ Electric Motor növləri
Elektrikli avtomobillərdə müxtəlif növ mühərriklərdən istifadə olunur.
Aşağıdakı cədvəl Carlink müştəriləri üçün ən çox rast gəlinən növləri göstərir:
Mühərrik növü | İzah | Üstünlüklər | Nümunə modellər |
|---|---|---|---|
DC Motor | Birbaşa cərəyanla işləyir. Sadə quruluşlu. | Yüksək idarəetmə dəqiqliyi, ucuz servis. | Erkən EV modelləri. |
AC Induction Motor | Nikola Tesla-nın prinsiplərinə əsaslanır. | Səsiz və az enerji itkisi. | Tesla Model S, BYD Han. |
Permanent Magnet Motor (PMM) | Daimi maqnitlərlə işləyir. | Yüksək enerji səmərəliliyi, az istilik. | Changan Qiyuan E07, Li Auto L9. |
Switched Reluctance Motor (SRM) | Maqnit sahəsi fərqləri ilə işləyir. | Sadə quruluş, yüksək dözümlülük. | Yeni Çin EV modelləri. |
🚗 Carlink modellərində elektrik motor texnologiyası
Carlink idxal etdiyi elektrik və hibrid modellərin əksəriyyəti PMM (Permanent Magnet Motor) texnologiyasına sahibdir.
Bu texnologiya:
daha az enerji itkisi,
daha güclü fırlanma anı (torque),
və daha uzun batareya ömrü ilə fərqlənir.
Məsələn:
Deepal S07 — iki elektrik mühərrikli (dual motor) sistem, 598 PS güc.
Li Auto L9 — Extended Range sistemi ilə elektrik motoru və generator mühərrikin birləşməsi.
Changan Qiyuan E07 — 100% elektrik motorlu, 620 km məsafə.
⚡ Electric Motor-un üstünlükləri
✅ Dərhal fırlanma anı (instant torque)
✅ Aşağı səs və titrəyiş səviyyəsi
✅ Sıfır karbon emissiyası
✅ Az texniki xidmət tələbi
✅ Yüksək enerji çevrilmə səmərəliliyi (90–95%)
⚠️ Çatışmazlıqları
❌ Batareyadan tam asılılıq
❌ Yüksək temperaturda səmərəlilik itkisi
❌ Mürəkkəb inverter və idarəetmə sistemləri
🌍 Gələcək: Elektrik motorlar necə inkişaf edir?
Yeni nəsil motorlarda artıq:
karbon-fiber rotorlar,
sıvı soyutma sistemləri,
və ağıllı inverter idarəetməsi (AI-based control) kimi texnologiyalar tətbiq edilir.
Çin markaları (xüsusilə BYD, Changan, Geely) bu istiqamətdə dünya lideridir və Carlink bu innovativ modelləri birbaşa rəsmi kanallar vasitəsilə Azərbaycana gətirir.
Carlink ilə gələcəyin enerjisini hiss edin!
👉 Elektrik və hibrid modellərimizi carlink.co saytında kəşf edin.
Yeni nəsil elektromühərrikli avtomobilləri bu gün sifariş edin.
